66ο Παιδαγωγικό Συνέδριο
Θεσσαλονίκη, 3 Ιανουαρίου 2026
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ
66ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Το Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη Θεσσαλονίκη το 66ο Παιδαγωγικό Συνέδριο του Τομέως Επιστημόνων – Εκπαιδευτικών του Συλλόγου Ορθοδόξου Ιεραποστολικής Δράσεως «Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ» με το γενικό θέμα: «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ». Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ «ΔΙΑΚΟΝΙΑ» της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης και συμμετείχαν πεντακόσιοι περίπου Σύνεδροι όλων των βαθμίδων, από τη Θράκη, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία.
Στόχοι του Συνεδρίου
Κεντρικός στόχος του συνεδρίου ήταν η ανάδειξη της σημασίας της ποιοτικής διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη παιδιών και εφήβων καθώς και η ανάδειξη κατευθυντήριων γραμμών για την καλλιέργεια της χρήσης της ελληνικής γλώσσας στους σημερινούς μαθητές.
Με τι ασχολήθηκε το Συνέδριο;
Το Συνέδριο ασχολήθηκε με την Ελληνική γλώσσα στη σχέση της με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του ανθρώπου και τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αρχικά εξετάστηκε η γλωσσική διάδραση παιδιών και εφήβων με συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα. Εξετάστηκε ακόμη η ψυχοκοινωνική σημασία της καλλιέργειας γλωσσικών δεξιοτήτων στα παιδιά και τους εφήβους. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η δομή και η ιστορική εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη νέα ελληνική. Διερευνήθηκε η θέση της ελληνικής γλώσσας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης καθώς και η δυναμική σχέση του ελληνικού λόγου ως καθοριστικού παράγοντα για την πνευματική ανάπτυξη και ολοκλήρωση του ανθρώπου.
Οι εισηγήσεις και οι εισηγητές
Οι εργασίες του Συνεδρίου διεξήχθησαν σε δύο συνεδρίες με τις εξής εισηγήσεις:
- Την πρώτη εισήγηση έκανε η Δρ Μαρία Θεοδωράτου-Μπέκου, Κλινική Ψυχολόγος, D.E.S.S., διδάσκουσα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Ν.U.P. Το θέμα της ήταν «Γλωσσική έκφραση και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη: Σύγχρονες προκλήσεις και προοπτικές».
- Το δεύτερο θέμα εισηγήθηκε η κυρία Άννα Αναστασιάδη – Συμεωνίδη, ομότιμος Καθηγήτρια Γλωσσολογίας, Τμήμα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Το θέμα της ήταν: «Το λόγιο επίπεδο στη σύγχρονη κοινή νεοελληνική: θεωρία, ιστορία, εφαρμογή».
- Το απόγευμα της ιδίας ημέρας μίλησε ο κ. Εμμανουήλ Βλατάκης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Wisconsin – Madison στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών. Το θέμα του ήταν: «Η εποχή της συν-μάθησης: Ο άνθρωπος και η μηχανή στο ίδιο θρανίο».
- Στη συνέχεια μίλησε ο Παναγιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλόθεος, με θέμα: «Ελληνικός λόγος και πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου».
Μετά από κάθε εισήγηση ακολούθησε γόνιμη συζήτηση με την συμμετοχή πολλών Συνέδρων.
Πρακτικοί τρόποι χρήσης της νέας τεχνολογίας
Ιδιαίτερη ζωντάνια προσέδωσε η στρογγυλή τράπεζα των νεότερων εκπαιδευτικών, στην οποία οι νεαροί επιστήμονες προσπάθησαν να διερευνήσουν πρακτικούς τρόπους αντιμετωπίσεως του γλωσσικού προβλήματος των μαθητών. Και συγκεκριμένα εξέφρασαν προτάσεις πάνω στα εξής ερωτήματα:
- Πώς θα μπορούσαμε με την χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας να μεταγγίσουμε στα παιδιά ό,τι καλύτερο υπάρχει στη διαχρονική ελληνική γραμματεία;
- Πώς θα βοηθήσουμε τα παιδιά να αγαπήσουν περισσότερο τη γλώσσα μας, να έρθουν σε επαφή με λογοτεχνικά κείμενα και να κατανοήσουν το πνεύμα που κομίζει η ελληνική γραμματεία;
- Πώς θα καλλιεργήσουμε τις γλωσσικές δεξιότητες των μαθητών;
- Πώς θα μπορέσουμε να συμβάλουμε στην καλλιέργεια ενδοπροσωπικής αντίληψης και ποιοτικότερης διαπροσωπικής επικοινωνίας;
Ακολουθούν μερικές από τις προτάσεις τους για την καλλιέργεια της Ελληνικής Γλώσσας
Τρόποι με τους οποίους μπορούμε να βοηθήσουμε τους μαθητές και τις μαθήτριες μας να καλλιεργήσουν τη γλώσσα με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας και ιδίως της Τεχνητής Νοημοσύνης:
- Χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης προκειμένου οι μαθητές και οι μαθήτριες να ασκηθούν στην οπτικοποίηση κειμένων, την χρήση αφηγηματικών τεχνικών, τη διόρθωση κειμένων, την αυτοαξιολόγηση και την ετεροαξιολόγηση.
- Καλλιέργεια της γλώσσας από όλες τις ειδικότητες των εκπαιδευτικών (π.χ. εξάσκηση στην ακριβολογία μέσω των ορισμών των θετικών επιστημών).
- Χρήση τεχνικών όπως δραματοποίηση και βιωματική μάθηση.
- Πολλές συζητήσεις με τους μαθητές και τις μαθήτριες σχετικά με θέματα που τους απασχολούν, έτσι ώστε να αναπτύξουν επικοινωνιακές δεξιότητες και κριτική σκέψη.
Κλείσιμο Συνεδρίου
Τις εργασίες του Συνεδρίου έκλεισε με καταληκτική ομιλία του ο ιεροκήρυκας της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης αρχιμ. π. Μιχαήλ Σαντοριναίος.
Οι εργασίες του Συνεδρίου καλύφθηκαν από τον τηλεοπτικό σταθμό 4Ε και θα δημοσιευτούν σύντομα. Όλα τα μέρη του προγράμματος συνοδεύτηκαν από διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα.
Τα πορίσματα του Συνεδρίου
Στο κλείσιμο του Συνεδρίου διαβάστηκαν τα παρακάτω πορίσματα.
- Η υγιής ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και των εφήβων προϋποθέτει την καλλιέργεια της χρήσης του γραπτού και προφορικού λόγου.
- Ένα ευρύ λεξιλόγιο και επαρκείς γλωσσικές και επικοινωνιακές δεξιότητες για τα παιδιά, σημαίνουν ποιοτικότερη έκφραση στην επικοινωνία τους με τους ανθρώπους γύρω τους και ταυτόχρονα καλύτερη διαχείριση του συναισθηματικού τους κόσμου με απότοκο ωριμότερους και δημιουργικότερους νέους, αυριανούς πολίτες με οξυδέρκεια και διάθεση για πρόοδο, όχι μόνον ατομική αλλά και κοινωνική.
- Η Ελληνική γλώσσα διαπρέποντας σε κάθε είδους πνευματική αναζήτηση του ανθρωπίνου πνεύματος, παρέχει στους κατόχους της πρόσβαση σε ένα τεράστιο πνευματικό θησαυρό, εν πολλοίς ανεξερεύνητο ακόμη και σήμερα, ιδιαίτερα μάλιστα σε ό,τι αφορά την ορθόδοξη χριστιανική ανθρωπολογία.
- Η Ελληνική γλώσσα σμιλεύτηκε στην τρισχιλιετή πορεία της, κατακτώντας κάθε πτυχή του επιστητού, και ως εκ τούτου αποδεικνύει ιστορικά πως έχει γλωσσικά χαρακτηριστικά που την καθιστούν γλώσσα ξεχωριστή! Όχι μόνον γλώσσα του χθες αλλά γλώσσα διαχρονική, γλώσσα ζωντανή και μάλιστα γλώσσα του αύριο.
- Τα τελευταία χρόνια ο ανθρώπινος τεχνολογικός πολιτισμός έχει φτάσει στο ορόσημο εκείνο όπου ο άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί τις μηχανές μιλωντας σ’ αυτές, και εκείνες να του αποκρινονται σε κλασματα δευτερολέπτου χωρίς ο άνθρωπος να περιμενει ωρα για να του απαντησουν. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν πως τα παιδιά μας, οι μαθητές και οι σπουδαστές του σήμερα, καλούνται να χρησιμοποιήσουν τον λόγο με ένα ολότελα νέο ιστορικά τρόπο, δηλαδή ως μέσο χρήσης.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποδειχθεί ένα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση της ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής ιστορίας και του πολιτισμού μας.
- Ακόμη περισσότερο, στα αχαρτογράφητα νερά της Τεχνητής Νοημοσύνης, η Ελληνική γραμματεία και θεολογία μπορεί να διαλέγεται με την επιστήμη και την τεχνολογία και να την νοηματοδοτεί.
- Αναδεικνύεται λοιπόν επιτακτική η ανάγκη εφοδιασμού των παιδιών με επαρκείς γλωσσικές δεξιότητες, επικοινωνιακές ικανότητες, κριτική σκέψη, φιλοσοφικό στοχασμό, θεολογικά νοήματα και ένθεο ζήλο, τα οποία ίσως καμιά άλλη γλώσσα στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν έχει και δεν μπορεί να υπηρετήσει καλύτερα από την ελληνική γλώσσα, ιδιαίτερα μάλιστα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της μεταμοντέρνας ανθρωπολογίας.
- Η Ελληνική γλώσσα προσφέρεται για να διακονήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα από τον πλούτο της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και ορθόδοξης θεολογίας, παρέχοντας απαραίτητο ηθικό υπόβαθρο και χαράσσοντας τα όρια της χρήσεως της, όχι φυσικά για την περιορίσει και να την ελέγξει, αλλά για να την στρέψει στην υπηρεσία του ανθρώπου.
- Θα πρέπει να εκπαιδευτούν οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές για το πώς πρέπει να αξιοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη, για να αναδείξουν τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας καί γραμματείας.